Dłużnik w restrukturyzacji. Czy układ obejmie Cię bez Twojej wiedzy?
Kontrahent prosi o chwilę cierpliwości, a układ jest już przegłosowany i zatwierdzony. Sprawdź, czy układ wiąże Cię, gdy nie ma Cię w spisie wierzytelności, co dzieje się z egzekucją i ile masz czasu na sprzeciw.

Kontrahent prosi o „chwilę cierpliwości”, a po kilku miesiącach okazuje się, że układ został już przegłosowany i zatwierdzony przez sąd. Twoja należność ma zostać spłacona tylko w części, w ratach rozłożonych na lata, choć nikt nie zapytał Cię o zdanie.
Restrukturyzacja działa inaczej niż upadłość. Tu nie zgłaszasz wierzytelności, bo spis wierzytelności przygotowuje nadzorca lub zarządca, przede wszystkim na podstawie ksiąg rachunkowych dłużnika. O różnicach względem upadłości piszemy w artykule Dłużnik ogłosił upadłość. Co grozi wierzycielowi, który o tym nie wie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- jakie są rodzaje restrukturyzacji i czym różnią się dla wierzyciela,
- czy ktoś musi Cię zawiadomić o restrukturyzacji dłużnika,
- co grozi, jeśli nie ma Cię w spisie wierzytelności,
- co dzieje się z Twoją egzekucją,
- ile masz czasu na reakcję.
Jakie są rodzaje restrukturyzacji?
- postępowanie o zatwierdzenie układu, najczęściej wybierane. Dłużnik z nadzorcą układu sam zbiera głosy wierzycieli, a sąd pojawia się dopiero przy zatwierdzeniu układu,
- przyspieszone postępowanie układowe i postępowanie układowe, w których sąd otwiera postępowanie i wyznacza nadzorcę sądowego,
- postępowanie sanacyjne, najdalej idące. Dłużnik zwykle traci zarząd majątkiem na rzecz zarządcy.
Od rodzaju postępowania zależy, kiedy dowiesz się o restrukturyzacji, co stanie się z Twoją egzekucją i ile masz czasu na reakcję.
Czy ktoś musi Cię zawiadomić o restrukturyzacji dłużnika?
Niestety, nie możesz na to liczyć. Dłużnik nie ma obowiązku osobiście informować wierzycieli o restrukturyzacji. Informacje o postępowaniach są ujawniane w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ), a od dnia obwieszczenia w rejestrze nie można zasłaniać się nieznajomością jego treści, chyba że mimo należytej staranności nie dało się o nim dowiedzieć.
Nadzorca sądowy zawiadamia wierzycieli o otwarciu postępowania, a w postępowaniu o zatwierdzenie układu nadzorca układu przesyła wierzycielom informację o głosowaniu. Pismo trafi jednak tylko do wierzycieli znanych z dokumentów dłużnika i może przyjść za późno, bo terminy biegną niezależnie od tego, kiedy otrzymasz korespondencję.
Szczególnie ryzykowne jest postępowanie o zatwierdzenie układu. Obwieszczenie o jego rozpoczęciu w KRZ nie jest obowiązkowe, więc pierwsza publiczna informacja może pojawić się dopiero przy zatwierdzaniu układu, gdy głosowanie jest już zakończone.
Co grozi, jeśli nie ma Cię w spisie wierzytelności?
Kluczowa zasada: układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności są nim objęte z mocy prawa, nawet jeśli nie zostały umieszczone w spisie wierzytelności. W praktyce:
- najczęściej nie głosujesz nad układem. Prawo głosu mają co do zasady wierzyciele ujęci w spisie, więc o redukcji długu i ratach decydują inni,
- mimo to układ Cię obowiązuje. Jeśli wierzyciele przyjęli np. spłatę połowy długu w ratach, te same warunki dotyczą Ciebie,
- tracisz dotychczasowe narzędzia. Po prawomocnym zatwierdzeniu układu egzekucje dotyczące wierzytelności objętych układem są umarzane z mocy prawa, a tytuły wykonawcze tracą wykonalność.
Układ nie wiąże jedynie wierzycieli, których dłużnik w ogóle nie ujawnił i którzy nie brali udziału w postępowaniu. Wykazanie tego bywa jednak trudne.
Pamiętaj też, że nie każda wierzytelność wchodzi do układu. Wyłączone są m.in. wierzytelności pracownicze i alimentacyjne, a zabezpieczone np. hipoteką czy zastawem, w części pokrytej zabezpieczeniem, wchodzą do układu tylko za zgodą wierzyciela.
Co dzieje się z Twoją egzekucją?
- przyspieszone postępowanie układowe i postępowanie układowe: egzekucja wierzytelności objętych układem zostaje zawieszona z dniem otwarcia postępowania, a nowej nie można wszcząć,
- sanacja: egzekucja z majątku wchodzącego w skład masy sanacyjnej zostaje zawieszona, a nowa jest niedopuszczalna,
- postępowanie o zatwierdzenie układu: ochrona działa dopiero od obwieszczenia w KRZ, o ile nadzorca go dokona, i wygasa, jeśli w ciągu czterech miesięcy dłużnik nie złoży wniosku o zatwierdzenie układu.
Ile masz czasu na reakcję?
Mało. Terminy wynoszą zwykle dwa tygodnie:
- postępowanie układowe i sanacyjne: sprzeciw wobec spisu wierzytelności, także gdy Twoją wierzytelność pominięto, wnosi się w terminie dwóch tygodni od obwieszczenia o złożeniu spisu w KRZ,
- postępowanie o zatwierdzenie układu: zastrzeżenia do spisu i innych dokumentów nadzorcy zgłasza się w terminie dwóch tygodni od dnia ich sporządzenia,
- przyspieszone postępowanie układowe: wierzyciel nie może wnieść sprzeciwu wobec spisu.
Po upływie terminów możliwości obrony są bardzo ograniczone.
Jak monitorować kontrahentów w KRZ?
Skoro prawo zakłada, że znasz wpisy w KRZ, jedynym skutecznym rozwiązaniem jest ich stałe monitorowanie. Dlatego polecamy krbase.pl, czyli narzędzie, które automatycznie śledzi obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych i informuje, gdy któryś z Twoich dłużników pojawi się w rejestrze. Dla firm z dużą bazą kontrahentów krbase.pl udostępnia także API, które pozwala podłączyć monitoring do własnego systemu księgowego, ERP czy CRM.
Jak Kancelaria ETLEX pomaga wierzycielom?
Pomagamy wierzycielom na każdym etapie: sprawdzamy tryb postępowania i to, czy Twoja wierzytelność trafiła do spisu, wnosimy sprzeciwy i zastrzeżenia, oceniamy propozycje układowe oraz reprezentujemy Cię przy głosowaniu.
Skontaktuj się z nami. Im wcześniej, tym więcej możemy dla Ciebie odzyskać.
FAQ
1. Czy dłużnik musi mnie poinformować o restrukturyzacji? Nie. Informacje o postępowaniach są ujawniane w KRZ, a od obwieszczenia nie można zasłaniać się nieznajomością jego treści.
2. Czy układ obejmie mnie, jeśli nie ma mnie w spisie wierzytelności? Tak. Układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności są nim objęte z mocy prawa, nawet jeśli nie zostały umieszczone w spisie.
3. Czy mogę głosować nad układem, jeśli nie ma mnie w spisie? Co do zasady nie. Prawo głosu mają wierzyciele ujęci w spisie.
4. Co stanie się z moją egzekucją po zatwierdzeniu układu? Egzekucje dotyczące wierzytelności objętych układem są umarzane z mocy prawa, a tytuły wykonawcze tracą wykonalność.
5. Ile mam czasu na sprzeciw wobec spisu wierzytelności? Zwykle dwa tygodnie, a w przyspieszonym postępowaniu układowym sprzeciw nie przysługuje.
Zobacz także
Usługa: Upadłość firmy i restrukturyzacja
Artykuły:
Bądź na bieżąco
Otrzymuj najnowsze artykuły, porady prawne i informacje o zmianach w przepisach bezpośrednio na swoją skrzynkę.
