Środki na najem po sprzedaży mieszkania w upadłości konsumenckiej – nawet na 24 miesiące
Sąd przyznał upadłej środki na najem mieszkania na maksymalny, 24-miesięczny okres po sprzedaży jej jedynego lokalu w toku upadłości konsumenckiej. Sprawdź, jakie okoliczności zdecydowały o pełnym okresie wsparcia i na jakiej podstawie prawnej (art. 342a Prawa upadłościowego) działa ten mechanizm.
Upadłość konsumencka często kojarzy się wyłącznie z utratą majątku. Tymczasem przepisy przewidują mechanizm, o którym wielu upadłych po prostu nie wie – możliwość otrzymania środków na pokrycie kosztów najmu przez nawet 24 miesiące po sprzedaży mieszkania wchodzącego w skład masy upadłości. Dobrze pokazuje to niedawne postanowienie jednego z sądów rejonowych.
Sprawa: sprzedaż jedynego mieszkania i wniosek o wsparcie
Osoba fizyczna prowadząca postępowanie upadłościowe (dalej: upadła) złożyła wniosek o wydzielenie 48 000 zł z sumy uzyskanej ze sprzedaży swojego mieszkania – z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Nieruchomość została sprzedana za 210 000 zł. Upadła wskazała, że w związku ze sprzedażą lokalu, w którym mieszkała, musiała przenieść się do wynajmowanego mieszkania, a koszt najmu lokalu o standardzie zbliżonym do sprzedanego wynosi około 2000 zł miesięcznie.
Kobieta jest osobą stanu wolnego, nie ma nikogo na utrzymaniu i utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego. W momencie orzekania czasowo przebywała u syna za granicą. Syndyk masy upadłości, odpowiadając na wniosek, przychylił się do wskazanej przez upadłą kwoty jako zasadnej.
Co mówią przepisy o wydzieleniu kwoty na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych?
Zgodnie z art. 342a ustawy Prawo upadłościowe, jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, w którym mieszka upadły, a zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych jest konieczne, z sumy uzyskanej ze sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu w tej samej lub sąsiedniej miejscowości – za okres od 12 do 24 miesięcy. Kwotę tę na wniosek upadłego ustala sędzia, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe upadłego (w tym liczbę osób na jego utrzymaniu), jego zdolności zarobkowe, sumę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości oraz opinię syndyka.
Art. 342a. [Wydzielenie upadłemu kwoty na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych]
- Jeżeli upadły jest osobą fizyczną i w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, a konieczne jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy.
- Kwotę, o której mowa w ust. 1, na wniosek upadłego, określa sędzia-komisarz, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe upadłego, w tym liczbę osób pozostających na jego utrzymaniu, zdolności zarobkowe upadłego, sumę uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego oraz opinię syndyka. Na postanowienie sędziego-komisarza przysługuje zażalenie.
- Jeżeli fundusze masy upadłości na to pozwalają, a opuszczony przez upadłego lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny nie został jeszcze zbyty, sędzia-komisarz może przyznać upadłemu zaliczkę na poczet kwoty, o której mowa w ust. 1.
Dlaczego sąd przyznał kwotę na maksymalny, 24-miesięczny okres?
Ustawa nie precyzuje kryteriów, które mogłyby skrócić ten okres poniżej maksymalnych 24 miesięcy w związku z tym sąd musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności mające racjonalny wpływ na zdolność upadłego do samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. W tej sprawie sąd uznał, że nie zachodzą podstawy do skrócenia okresu, biorąc pod uwagę sytuację rodzinną, osobistą i materialną upadłej – w szczególności to, że nie ma ona nikogo na utrzymaniu, utrzymuje się wyłącznie z emerytury i nie jest w stanie samodzielnie pokryć kosztów najmu.
Co z tego wynika w praktyce?
Ta sprawa dobrze pokazuje, że wysokość i długość wsparcia na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie są automatyczne – sąd każdorazowo ocenia realną sytuację danej osoby. W tym przypadku o przyznaniu środków na maksymalny okres zadecydowały: brak innych nieruchomości, brak osób na utrzymaniu, niski, stały dochód z emerytury oraz brak możliwości przewidzenia, jak w przyszłości będzie się kształtować sytuacja finansowa upadłej. Wysokość ustalonego czynszu (2000 zł miesięcznie) nie została przy tym uznana za zawyżoną, co potwierdził również syndyk.
Jeśli jesteś w upadłości konsumenckiej i sprzedajesz mieszkanie, w którym mieszkasz – warto wiedzieć, że masz prawo złożyć wniosek o środki na najem na okres nawet 24 miesięcy, a nie tylko na ustawowe minimum 12 miesięcy
